آیا مواجهه با مانیتور می تواند تأخیر گفتاری ایجاد کند؟

child-manitor2

امروزه پیشرفت تکنولوژی و دسترسی آسان به وسایلی همچون تلویزیون، رایانه ، دی وی دی، گوشی های هوشمند، تبلت و بازی های ویدئویی باعث به وجود آمدن مشکلاتی برای کودکان شده است.
حین استفاده از این ابزارها، انرژی خیلی کمی مصرف می شود و استفاده طولانی مدت از آن ها علاوه بر چاقی و اختلال خواب کودکان، خطر مشکلات توجه، اضطراب و افسردگی را در آن ها بالا برده و بر زبان آموزی نیز تأثیر منفی می گذارد.
آیا مواجهه با مانیتور می تواند تأخیر گفتاری ایجاد کند؟
کودکان از طریق تعامل با دیگر افراد یاد می گیرند که صحبت کنند و ارتباط برقرار کنند. چند سال اول زندگی برای رشد زبان کودک حیاتی است. این زمانی است که مغز کودکان بهترین موقعیت را برای یادگیری زبان دارد و راه های ارتباطی را که برای بقیه عمرشان نیاز است، می سازد. وقتی تعاملی صورت نگیرد، یادگیری و رشد مهارت های زبان دشوار خواهد شد.
هر دقیقه ای که کودک شما در مقابل مانیتور می گذراند به همان میزان، زمان یادگیری از طریق تعامل با شما را از دست خواهد داد.
مواجهه با مانیتور فرد را از تعاملات انسانی دور می کند. وقتی در محیط صدایی نباشد، ما تمایل داریم تا سکوت را بشکنیم مثلاً اگر در ماشین کودک تبلت در دست داشته باشد، آرام می نشیند و با آن سرگرم می شود و احتمالاً شما مزاحم بازی اش نمی شوید و با او حرف نمی زنید. اما اگر چیزی نباشد به احتمال زیاد با او بیشتر حرف می زنید.
آیا برنامه هایی که واژگان و خواندن را به کودک یاد می دهند، در بهبود ارتباط کودکان سودمند هستند؟
واژگان و خواندن، بخش های مهمی از ارتباط هستند اما این ها تنها بخش خیلی کوچکی از یک مجموعه بزرگتر هستند. ارتباط، تعاملی دوسویه با دیگران است.
گوینده به زبان بدن شنونده عکس العمل نشان می دهد و گفتار و لحن کلامش را با مخاطب سازگار می کند. شنونده نیز به سرنخ های غیرکلامی(مثل حرکات بدن، حالات چهره، طرز نگاه و … ) برای درک بهتر پیام گوینده توجه می کند. بنابراین ارتباط چیزی فراتر از یادگیری واژگان است که در سی دی ها آموزش داده می شود. بنابراین ویدئوهای آموزشی جایگزین مناسبی برای تعاملات انسانی جهت آموزش زبان یا ارتباط نیستند.
آیا مواجهه با مانیتور به رشد زبان آسیب می زند؟
محققان در حال مطالعه و انتشار مقالات بیشتری درباره اثرات زیان آور مواجهه با مانیتور روی رشد زبان هستند. به طور مثال در تحقیقی که صورت گرفت مشخص شد کودکانی که تماشای تلویزیون را قبل از ۱۲ ماهگی شروع می کنند و آنهایی که بیش از ۲ ساعت در روز تلویزیون تماشا می کنند، ۶ برابر بیشتر احتمال دارد به تأخیر زبانی دچار شوند.
در تحقیق دیگری مشخص شد کودکانی که بیش از ۲ ساعت در روز تلویزیون تماشا می کنند، نمرات ارتباطی پایین تری دارند. افزایش مواجهه با مانیتور همچنین با مشکلات توجه، مشکلات حافظه کوتاه مدت و مشکلات خواندن مرتبط دانسته شده است.
اگر کودک شما تأخیر گفتار یا مشکلات زبانی دارد، احتمال دارد مواجهه با مانیتور بیش از حد مسبب آن بوده باشد. گرچه به احتمال زیاد علت این مشکل را می توان به مجموعه ای از عوامل نسبت داد و نباید احساس گناه کنید یا خودتان را سرزنش کنید. البته ادامه این وضعیت می تواند تأخیر زبانی کودک را بدتر کند یا از بهبود آن جلوگیری کند.
بعضی از کودکان در بازی های رایانه ای بسیار مهارت دارند. برخی یاد می گیرند که بشمارند، اشیا را بنامند یا حتی از روی مانیتور بخوانند، اما در ارتباط مشکل دارند. لذا به موقعیتی نیاز دارند که امکان شنیدن شفاهی کلماتی را که یک شخص واقعی می گوید برایشان فراهم سازد و صداها و کلمات را خودشان تولید کنند.
گرچه ممکن است مواجهه با مانیتور باعث تأخیر زبانی نشود ولی می تواند آن را بدتر کند. آکادمی پزشکان اطفال امریکا استفاده از تلویزیون و دیگر رسانه ها توسط کودکان بالاتر از ۳ سال را توصیه نمی کند و در عوض بازی های تعاملی را تشویق می کند. البته اگر کودک شما دقایق کمی تلویزیون تماشا می کند، ناگهان حرف زدنش متوقف نمی شود و جای نگرانی نیست. اما بعد از ۲ سالگی نیز شما باید هوشیار باشید و هرگز بیش از ۲ ساعت در روز اجازه این فعالیت را به او ندهید.
آیا کودکی که تأخیر زبانی دارد می تواند به مانیتور نگاه کند؟
پاسخ منفی است. حداقل سعی کنید اگر می توانید مواجهه با مانیتور را برای مدت کوتاهی مثلاً یک ماه به طور کلی قطع کنید و ببینید آیا تغییری در ارتباطش رخ داده یا نه. بعد از آن شما می توانید مدت زمان کوتاهی مواجهه با مانیتور داشته باشید تا ببینید آیا اثر معکوسی روی آن داشته یا نه. وقتی شما مواجهه با مانیتور را برمی گردانید ممکن است توجه کودک بدتر شود یا کمتر حرف بزند. در نتیجه ممکن است بخواهید به حذف مواجهه با مانیتور ادامه دهید. اگر به نظر رسید کودکتان با مدت زمان کوتاه مواجهه با مانیتور مشکلی ندارد، احتمالاً می توانید آن را حفظ کنید. اما اجازه ندهید زمان آن بیشتر شود.
چگونه زمان مواجهه با مانیتور را کاهش دهیم؟
شما می توانید این زمان را به ۲ ساعت در روز کاهش دهید. اگر این کاهش برای برخی کودکان سخت باشد، می توانید به کودکانتان کمک کنید و تأثیر این فعالیت ها را روی سلامت عمومی شان مطرح کنید.
راهکارهایی جهت کاهش زمان مواجهه با مانیتور:
• تلویزیون یا رایانه را از اتاق خواب کودک خارج کنید.
• تماشای تلویزیون حین غذا خوردن یا انجام تکالیف را ممنوع کنید.
• به کودک اجازه ندهید موقع تماشای تلویزیون یا کار با رایانه چیزی بخورد.
• تلویزیون را به عنوان صدای پس زمینه در محیط روشن نگذارید. در عوض می توانید رادیو را روشن بگذارید یا صدای پس زمینه نداشته باشید.
• تصمیم بگیرید که کدام برنامه ها باید رأس ساعت تماشا شوند. وقتی برنامه ها تمام شد تلویزیون را خاموش کنید.
• فعالیت های دیگر مثل بازی های خانوادگی، پازل یا پیاده روی را پیشنهاد کنید.
• مدت زمانی را که در مقابل مانیتور سپری شده، ثبت کنید. سعی کنید به همان میزان، زمان را به فعالیت های حرکتی اختصاص دهید.
• به عنوان یک والد سعی کنید الگوی خوبی باشید. مواجهه با مانیتور خود را به ۲ ساعت در روز کاهش دهید.
• سعی کنید یک هفته خانواده بدون تماشای تلویزیون یا هر فعالیت مانیتوری دیگر باشد و در عوض سعی کنید کارهایی را که باعث تحرک و سوخت انرژی می شود جایگزین کنید.

نویسنده : عاطفه یوسفی کارشناس ارشد گفتار درمانی

منابع:
 Ravichandran P, Brandel France de Bravo MP. Young children and screen time(television, DVDs, computer). National Research Center for Women and Families, http://center4research. org/child-teen-health/early-childhood-development/young-children-and-screen-time-television-dvds-computer. 2012.

 https://www.speechandlanguagekids.com/screen-time-and-language-development/

 Duch H, Fisher EM, Ensari I, Harrington A. screen time use in children under 3 years old: a systematic review of correlates. International journal of behavioral nutrition and physical activity. 2013 Aug 23;10(1):1.

 https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000355.htm

2 دیدگاه در آیا مواجهه با مانیتور می تواند تأخیر گفتاری ایجاد کند؟
  1. سپاس فراوان بله متاسفانه اکثر کودکان امروزی زمان زیادی را صرف بازیهای رایانه ای و تلویزیون می کنند که متاسفانه پیامدهای بدی به همراه دارد.

  2. ممنون بسیار مفید بود


[بالا]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *